بە دیمەن

گەریلاکې هەپەژەی: تا ڕابەر ئاپۆ ئازاڎ نەبۊ، پیلانگێڵنی بەردەواما

گەریلاکې هەپەژەی سەبارەت بە پیلانگێڵنی ٩و تشرینو یەکەمی قسېشا کەرڎې و واتشا: “پیلانگێڵنی مېیان دۆڵەتی جە کەسایەتی ڕابەر ئاپۆنە دژ بە گەلو کورڎی ئەنجامدریا. تا ڕابەر ئاپۆ بە شکڵێوە بەڎەنی ئازاڎ نەبۊ، پیلانگێڵنی و گۆشەگیری بەردەواما.”

٩و تشرینو یەکەمو ١٩٩٨ی بە سەرمەشقایەتی ئەمریکا و هێزە هەژموونوازەکا، پیلانگێڵنی مېیان دۆڵەتی دژ بە ڕابەر ئاپۆی دەسش پنە کەردەبۍ. ١٥و شوباتو ١٩٩٩ی ڕابەر ئاپۆ جە نایرۆبەنە بالبەسکریا و ڕادەسو دۊڵەتۊ تورکی کریا.

گەریلاکې هەپەژەی (هێزەکاو پارېزنای ژەنا ۋەرکۊتوو کورڎەسانی) سەبارەت بە ٢٧هەمین ساڵیادو پیلانگێڵنی مېیان دۆڵەتی کە ٩و تشرینو یەکەمو ١٩٩٨ی ۋەرانۋەر بە ڕابەر ئاپۆی دەسش پنە کەردەبۍ، قسېشا پەی ئاژانسو هەواڵیو فوراتی (ANF) کەرڎې.

گەریلاو هەپەژەی، ڕۆژهات چلچەمە سڵامش جە ڕابەر ئاپۆی کەرڎ و واتش: “ڕابەر ئاپۆ جە ساڵۊو ١٩٧٨ی جەنگو ئازادی گەلو کورڎیش دەسپنەکەرد، ڕابەر ئاپۆ زانی کورڎ و کورڎەسان چېردەسەنە، ئەرەگیر کریان و قڕ مکریۊ، پۆکەی جەنگو ئازادی کورڎەسانیش دەسپنەکەرد. گەلو کورڎی یاوابۍ ئاستێوە کە نە ناسنامې و نە حیچ چێوێش بې. تەنانەت وېچیش نەشناسې. ڕابەر ئاپۆ جە ڕاو ئەوەکۊشایەکەیشۆ نیشانەش دا کە گەلو کورڎی متاوۊ جەنگ پەی وڵاتەکەیش بکەرۊ. ئەوەکۊشای ڕابەر ئاپۆی کاریگەری فرەش دژ بە سیستەمو سەرمایەداری بې. بەهۆکارو ئینەی زلهێزە جەهانییەکې پیلانگێڵنی مېیان دۆڵەتیشا دژ بە ڕابەر ئاپۆی و ئەوەکۊشای گەلو کورڎی پەرەشا پنەدا. بێگومان ئا پیلانگێڵنیە، نەبیەنە ڕاگر ۋەرانۋەر بە ئەوەکۊشای ئێمە و ڕابەر ئاپۆی. پیلانگێڵنیەکە بە ئەوەکۊشای ڕابەر ئاپۆی و گەلو کورڎی پووچەڵکریاوە. ڕابەر ئاپۆ ٢٦ ساڵېنە جە دوورگەو ئیمراڵینە ئەوەکۊشایێوە بێهامتای ئەنجام مڎۊ و ئێمەیچ سەرو هېڵۊو ڕابەر ئاپۆی مڎرامان و ئەوەکۊشای مکەرمێ.”

‘وەشەسیایی ڕابەر ئاپۆی، پەی گەلی و وڵاتەکەیش بې’

گەریلا ڕۆژهات واتش: “وەشەسیایی ڕابەر ئاپۆی پەی گەلی و وڵاتەکەیش بې، پی وەشەسیاییۊ، تا ئیساتې ئەوەکۊشایێوە گۊرە مکەرۊ. هەر کەس عاشقو گەلەکەیش، عاشقو کورڎەسانی بۊ، بێگومان سەرگنۊ. هەڵبەت گەلو کورڎیچ عاشقو وڵاتەکەو وېشەنە، پۆکەی ئەوەکۊشای مکەرۊ و حیچ چێوێ مەتاوۊ ڕا جە ئی ئەوەکۊشایە گېرۊنە. پۆکەی ئەوەکۊشایما دژ بە ئەرەگیری و پیلانگێڵنی بەردەوام ەبۊ. هەمیشە پەی گەلەکەیما و ئازادیی وېمان ئەوەمەکۊشمێ”.

ڕۆژهاتە سەرنجش وست سەرو پیلانگێڵنی و ئەرەیاۋناش ڕابەر ئاپۆ جە ئیمراڵینە ئەوەکۊشای وېش گۊرەتەر کەردەن، واتش: “ئەوەکۊشای ڕابەر ئاپۆی و ئەوەکۊشای هامبەشو ئێمە، تا ئاستێوە گۆشەگیریش ماڕان. ڕاسا، وەڵابییەیۊ وێنە و دیمەنو ڕابەرایەتی و گلېرۊبیەکې بەردەوامېنێ. بەڵام ئینە وەسێ نیا، تا ڕابەر ئاپۆ جە زینانو ئیمراڵی وەرنەبۆ و ئازاڎ نەبۊ، پیلانگێڵنی و گۆشەگیری بەردەوامې با. ئەر ڕابەر ئاپۆ چنی ئێمە نەبۊ و جە دلېو گەلەکەیشنە نەبۊ، نەیاوۊ هەلومەرجو ئازاڎی، پێسە و گەریلاکې ئازادیی کورڎەسانی ئەوەکۊشایما پەی ئازادی و دیموکراسی وەرفراوانتەر مکەرمێ.”

‘وینای ڕابەرایەتی هېزش بە ئەوەکۊشایەکەیما بەخشا’

جە کۊتایینە گەریلاکێ هەپەژەی هەستەکې وېش بە وینای ڕابەر ئاپۆی بەربڕی، واتش: “دماو ٢٦ ساڵا، دیمەنو ڕابەر ئاپۆی وەڵاکریاوە. ئینە یاگێ دڵوەشی و مۆڕاڵێوە گۊرە بې پەی گەریلا و گەلەکەیما. هېزێوە فرەش پنە بەخشی. هېزێوە فرەش بە ئەوەکۊشایەکەیما بەخشا. وەختێو دیمەنو ڕابەر ئاپۆم دی، هەستێوەم ئەزموون کەرد کە مەتاوۊ پێناسەش بکەرۊ. ئا وەختە واتم: “وەشڵەی بېنا مڕیچڵێ سەرو دوورگەو ئیمراڵییۆ מפڕینا و بە دژمنیم واتێ، ‘ڕابەر ئاپۆ حەجگیز مەگنۆ، هەمیشە سەرگنۊ’. ڕەنگا بە بەڎەن جە زینانەنە بۊ، بەڵام بە ڕۆح و ئیرادە و فیکر ئازاڎا. ئێمەیچ سەرو ئی بنەمایە ئەوەمەکۊشمێ و مڎرامان مکەرمێ. بەڕاستی وینای ڕابەر ئاپۆی جە دیمەنەکانە، وەسێ نیا، پەنەوازا بە بەڎەن جە مېیانو ئێمەنە بۊ. ڕابەرایەتی کرێڵو ئازادیی کورڎەسانیا. ئازادیی ڕابەرایەتی ئازادیی کورڎەسانیا. دەمارو هەزاران کورڎی بە دڵو ڕابەر ئاپۆیۊە ویناشا. ئەر ئی دەمارە ببڕیۊ، بێ سەرۆک ژیۋای نمەبۊ. بژیۋ سەرۆک ئاپۆ.”

‘ڕابەر ئاپۆ کەسایەتیێوە نەتەوەیین’

گەریلای هەپەژەی، زیلان سەردەشت، جە سەرەتانە باسش جە ئەوەکۊشای ڕابەر ئاپۆی کەرڎ و پاسە ش وات: “سەرەتا سڵاو و ڕێزو وېم پەی ڕابەر ئاپۆی گیانو. ئا ئەوەکۊشایە کە ڕابەر ئاپۆ چنی هەڤاڵاش جە ڕحاوە تا ئامەدی پەی ئازادیی کورڎەسانی دەسش پنەکەرد، ئەنجامو تاریخی چنی وېش ئارڎەنە ئاراوە. ئەوەکۊشای سەرەتایی ڕووبەڕوو زەحمەتی و سەختیێوە فرە گرانی بیەنۆ. بەڵام ڕابەر ئاپۆ چنی هەڤاڵاش گەرەکشا بې ئی سەختی و زەحمەتیې بیاونا ئاستێوە گۊرە.

ڕابەر ئاپۆ گەرەکش بې ئا گەلو کورڎە کە نامې وېش ویرش شیێبېوە و جە ئازادیی وېش بێبەش بیەبۍ دلێنەبەرۊ و ویرو ژەنی و وڵاتێوە ئازادیخواز وەڵێ وزۆ. پەی ئی مەڵامەتا گرڎ شتێوەش ۋەرچەم گېرت و ویر و پەیلوای وېش بە گرڎ جەهانەنە وەڵا کەردۆ. ئیساتې فرە وڵاتې، گرووپې و کەسایەتیې بەشداری ئی ئەقڵیەتەیە مکەرا و هەرمانەش سەرو مکەرا. ڕابەر ئاپۆ تا ساڵۊو ١٩٩٩یچ ۋەرانۋەر بە ئەرەگیری سیستەمی، فکر و فەلسەفەو وېش بەهېز کەرڎ و ناوەڕۆکەکەیش پڕ کەردۆ. مەرامو ڕابەرایەتی وەش کەردەی وڵاتێوە و فکرێوە ئازاڎ بې ۋەرانۋەر بە بەرهەمو سیستەمو بکوژی. پەی ئی مەڵامەتەیە، دۊڵەت و هێزە جەهانییەکې فشارێوە گۊرەشا وست سەرو ڕابەر ئاپۆی و پیلانگێڵنی مېیان دۆڵەتیشا دەس پنەکەرد.”

‘مەرامو پیلانگێڵنیەکەی گۆشەگیرکەردەی گەلو کورڎی بې’

گەریلا زیلان سەردەشت جە درێژەو قسەکاشەنە باسش جە پیلانگێڵنیەکەیچ کەرڎ و واتش: “هێزە هەژموونخوازەکې ویناشا کە هێزو ڕابەر ئاپۆی جە ناوچەکەنە بەهېزا، پۆکەی پیلانگێڵنیشا دەس پنەکەرد. گەرەکشا بې ڕابەرایەتی بوزانە زینانۆ و گەلو کورڎی گۆشەگیر بکەرا. ڕەنگا ڕابەرایەتی ئیساتې جە دوورگەو ئیمراڵینە بۊ، بەڵام هێز و فەلسەفەو ڕابەر ئاپۆی بە بەراورد جە وەڵتەری فرە زیاتەر بیەن و دۊڵەتیچ مەتاوۊ ۋەر پینەی گیریۊ. ڕەنگا ڕابەرایەتی ئیساتې بە تەنیا بۊ، بەڵام پاسە کە هەزار کەسېش چنی با، پاسە کە هەڤاڵانش چنی با، ژیۋای مکەرۊ. ڕۊێوە وېش جە ئێمە نەبڕی، ئینەیچ هێز و ورێوە گۊرە بە ئێمە و گەلەکەیمان بەخشۊنە. دەسەڵاتداریی. سەرو ئی بنەمایە، جە هەر چوار پارچە و کورڎەسانینە فشار و ستەمکاری، جە قەنارەدای و ڕامېیاری دلېنەبەردەی دژ بە گەلەکەیما هەن. بەڵام نە ئێمە، نە گەلەکەیما و نە تەڤگەرەکەیما ئینەشا قبووڵ نەکەرد. بە پێچەوانەوە، هەوڵشا دا چنی ڕابەرایەتی بژیۋا. جەنگشا کەرد، ڕاپیمایشا کەرد و مانشا جە واردەی گېرت و هتد، گرڎ جۊرە چالاکیێوەشا ئەنجامدا. جە دما جارانە، جە ۋەرکۊتوو کورڎەسانینە بە درووشمو ‘ژەنی، ژیۋای، ئازاڎیی’ شۆڕشێوە دەسش پنەکەرد. جە ۋەرکۊتوو کورڎەسانینە فکر و فەلسەفەو ڕابەرایەتی ئەژناسیا و گېڵای شۊنیرەو ئازادیی وېشانە جە ڕابەرایەتی وینا. ئیتر گرڎ کەسێوە ڕابەرایەتی مشناسۊ. پەی ئی مەڵامەتەیە، جە لایەنو گرڎیۊە ئی پیلانگێڵنیە قبووڵ نەکریان. متاومێ بواچمێ کە وېڕاگیری ڕابەر ئاپۆی و گەلەکەیما پیلانگێڵنیەکەیش پووچەڵ کەردۆ.”

‘وینای ڕابەرایەتی یاگێ دڵوەشی و جۆش و خرۆشین’

زیلان سەردەشت جە کۊتایینە سەبارەت بە وینای ڕابەر ئاپۆی بە ڤیدیۆ، هەستو وېش پاسە بەربڕی: “وینای ڕابەرایەتی، ورە و جۆش و خرۆشێوە گۊرەش بە هەڤاڵاما، گەلەکەیما و تەڤگەرەکەیما بەخشا. دۊڵەت هەرچنڎە هەوڵ بڎۊ ئێمە بێ ڕابەرایەتی بێڵۊوە، هەرچنڎە هورووژم بکەرۊ سەرما، ئێمە جە ڕۆح و فکرو ڕابەرایەتی نمەبڕیمێ، ئێمە هەمیشە چنی ڕابەرایەتی مژیۋمێ. با ئی حەقەتینە عال بزانا. ڕابەرایەتی کەسایەتیێوە فرەلایەن و نەتەوەیین. هێز و وزەو وېش جە فکر و گەلەکەیشۆ هۊرگېرۊ. ڕابەرایەتی حەجگیز نەکەوتەن و نمەکنۆ. ویر و فەلسەفەو وېش بە جەهانەنە وەڵا کەردۆ. ئێمەیچ هەوڵ مڎەیمێ و ئەوەمەکۊشمێ تا ویر و فەلسەفەو ڕابەر ئاپۆی بە مەرامو وېش یاوۊ. پەی ئینەی، جارێ تەر من بە وینای ڕابەرایەتی فرە دڵوەش بېنا. بە هۊرسەنگنای و جووڵەو ڕوخساریش فرە کاریگەر بېنا. ڕابەرایەتی جە هەمان وەختەنە سڵامو وېش پەی گەلو ئێزدی و گەلا تەری گیانا . ڕابەرایەتی وېش جە ناسنامې ئێزدی نەبڕی، گەرەکش بې هامبەشو ئێشەکاشا بۊ، ئێمە پەی ئینەی فرە کاریگەر بییەیمێ. پێسە و گەریلاکې ئازادیی کورڎەسانی، ئێمەیچ هامبەشی خەمو گەلو ئێزدی مکەرمێ و وېما چنەشەنە موینمێوە.”