تەڤگەرو ئازادیی کورڎی نزیکەو ٥٠ ساڵېن جە چارەنوویسسازتەرین وەختەکا جەنگینە هەنگامەو دەسپنەکەردەیش پەی ئاشتی نیان و پەی چارەسەری بەرنامەش پێشکەش کەردەن. ڕابەر ئاپۆ جە ساڵۊو ١٩٩٣ی وەختێ کە یووەمین ئاېێربەسش ئەرەیاۋنا واتش، شۊنەو بەردەنگینە گېڵۊ و فرە بەڕۊنی ئارڎش زۋانەرە کە چنی ئاشتیێوە شکۆدارانەی.

چنی داواکارییە تاریخییەکەو ڕابەر ئاپۆی کە جە ٢٧و شووباتو ٢٠٢٥ی کەرڎش، تورکیا پەڕۆوە پەی قۆناغێ تازەی. تەڤگەرو ئازادیی کورڎیچ پەی ئانەیە کە بەرە ڕووەو ئەوەکۊشای دیموکراتیکی جە تورکیانە بکەرۊوە، پەی ئانەی کە گەل پېوەرە بژیۋ، هەنگامې گرنگې و کاریگەرېش نۍ. جە ۋەرانوەر ئی پێشئامایانە، باڵێوە جە دلې دۊڵەتینە کە جەنگ و ناچارەسەری مسەپنۊ، ڕا گېرۊنە، پاگیری سەرو کۊشش و بانگەشەو ئاژاوەگێڵی مکەرۊ. پرۆسەو دیالۆگی و ئاېێربەسەکا وەڵینېچ جە لایەنو ئی قۆڵەی و بڕێ جارا بە پەشتیوانی مېیاننەتەوەیی ڕاشا ۋنە گېریان.

تەڤگەرو ئازادیی کورڎی هەمیشە جە کۊششەنە بییەن

تەڤگەرو ئازادیی کورڎی هەر جە سەرەتاوە ئەرەیاۋنانش کە جەنگشا گەرەک نییا، یاڎش ئارڎۊ کە دۊڵەت هەمیشە تنوتیژی و ستەمکاریش بەکارئاردەن، گەل و سەرکەردەکێ کورڎەسانیش چەوسێنێنێوە و کوشتێنێ، هەر پۆکەی پەنەوازیش بە خەباتو چەکداری هەن جە ڕێبازو شۆڕشو کورڎەسانینە. ئینەیچ بە ئی قسا بەربڕیان: “کورڎەسان وڵاتێوەن بە درێژایی تاریخی گۊتەن چېرو چەوسنایۊ دەرەکی کۆنەپەرستانەی، ئا ستەمەی کە سەرو کورڎەسانیرە سەپیان هەمیشە تاڵانچی بییەن. ئا ستەمەی کە جە کورڎەسانەنە زاڵ بییەن جە تاریخو گلێرگەو چینایەتینە نزیکاو هەمیشەی سیمایێوە نامۆش بییەن و بە شێوەیێوە وَەرفراوان ڕێکوزیان. ئی سیماو ستەمکارییە مەڵامەتی سەرەکین پەی کەم گەشە کەردەی هێزە بەرهەمهێنەرە کۊمەڵایەتییەکا و هەژاری جە ئارۆنە. ستەم جە کورڎەسانەنە سیمایێوە قووڵەش هەنە و بە شێوەیێوە وَەرفراوان وېش ڕێکوزستەن، بەپاو ئانەیە هێزە جبەرییەکې ئنە وَەرفراوان وېشا ڕێکوزستەن، گرڎ ڕۊ و سەعات و سات کاریگەریشا سەرو گەلەکەیمارە بییەن؛ ئانە پەی بەرژەوەندی گەلەکەیما، ئەشۊ گرڎ ڕۊ، سەعات، سات جەنگی تنوتیژی شۆڕشگێڵانە بکریۊ. جە ۋەرانبەر تنوتیژی تاڵانچی و وېرانکەردەی شۆڕشو دژە شۆڕشی، با تنوتیژی شۆڕشگێڵانە و ڕزگارکەرو گەلەکەیما وەش کەرمێ پەی وەش کەردەی گلێرگێوە تازەی! ئا تنوتیژییە کە شۆڕشو کورڎەسانی ئەنجامش مڎۊ، پېوەس بییەن بە ئاستو تنوتیژی دژە شۆڕشی.”

ۋەرگری کادرا جە وەختو دادگایینە؛ پەکەکە تەڤگەرو ئاشتییا

ۋەرگرییەکاو کادراو پەکەکەی جە ‘دۆسییەو بنەڕەتی پەکەکەی’ کە دماو دەسگیرکەردەیەکا دماو کودەتاو ١٢و ئەیلولو ١٩٨٠ی جە ئامەڎەنە ئەنجام دریا، نزیکایەتی ئایدیۆلۆژی پەکەکەی دیاری کریا. جە کادرا سەرمەشقەکاو پەکەکەی مەزڵوم دۆغان جە ۋەرگریکەردەی جە وېشەنە واچې، پەکەکە جە سەرەتاوە پەی ئاشتیێوە شکۆدارانە ئەوەکۊشایش کەردەن و واتەبېش: “پەکەکە لایەنگرو ۋن متەی نییا، ۋنمژتەی نیا، ئینسانېنمێ. ئەگەر جەنگو دەسەڵاتداری بەکارئاردەی تنوتیژی بسەپنۊ، ناچارا چی ڕوانگۊ تەماشەو پرسەکەی بکەرۊ.”

هەرپاسە یۊ جە کادرە سەرمەشقەکاو پەکەکەی کەمال پیر جە ۋەرگریکەردەی جە دادگایەنە وەختێ باسش جە ڕێکوزستەی ئایدیۆلۆژی و سیستەمو فکرو پەکەکەی کەرې واچې: “گەرەکما نییا دۊڵەت گەل تیرۆر بکەرۊ. یانی قۆناغێوە بێ فشار بۊ، ئێمەیچ بەپاو ئانەیە مامەڵە مکەرمێ. قۆناغێوە بێ فشار پەی ئێمە جە قۆناغێوە فشاری عالتەرا. جە سیستەمو ئایدیۆلۆژی بە هەمان شکڵ. بە بڕواو من فاشیست قۆناغێوە بە فشارش گەرەکا. هەمان چېوم گەرەک نییا. یانی با دۊڵەت فشار بکەرۊ، گەلیچ جە ۋەرانبەرشەنە ڕابەربڕۆ. سیستەمێوە فکری پی جۊرەما نییا. جە مارکسیزمینەچ چېوێوە چامنە نییا. شۆڕش جە کورڎەسانەنە پەی شۆڕشێوە ڕزگاری نەتەوەیین، جەنگێوە درێژخایەنما پەی وېما بە مەرام گېرتەن.”

چالاکییەکې بە هۆو پەنەوازیشاوە ئەنجام دریێنێ

جە هەمان وەختەنە یۊ جە ئەرەمەرزنەراو پەکەکەی محەمەد خەیری دورموش، جە ۋەرگریکەردەی جە دادگایەنە باسش جە مەڵامەتەکاو دەسپنەکەردەو ئەوەکۊشای چەکداری پەکەکەیش کەردەبې، واتەبېش: “با پی جۊرە باسش کەرو، مارکسیزم-لینینیزم ئا تێگە نییا واچۊ تنوتیژی بە دڵنیاییۊ جە گرڎ یاگێوە و یاگێوەنە

تا ئانەی بکریۊ و تەمام بۊ هەلومەرجې ئاشتییانە و ڕێبازې پی جۊرە هۊرچنریۆ (…) بەڵام تەڤگەرەکەما تا ئیسە هووروژمش نەکەردەن سەرو مەرامەکاش، یانی پېسەو ئانەی جە تۆمەتبارکەردەیەکەنە بانگەشەش پەی مکریۊ، پەی پڕوپاگەندەی، پەی ئانەی گەل گنۆ جۆش و خرۆشۊ، پەی ئانەی جە دەوروبەرو تەڤگەرینە گلېرې باوە، پەی ئانەی جوانې فێرۍ چەکداری بانە، پەی ئانەی زەمینەو ئەرەپڕای بنیاڎ بنیۊ، پەی هەراسانکەردەی دۊڵەتی و هووروژمکەردەی گەلی مامەڵەش نەکەردەن (…) جە ۋەرانبەر ڕێکوزیا سیخورییەکا و ئاژاوەگێڵییەکا، جە ۋەرانوەر هێزە خیانەتکارە دلېینەکا، جە ۋەرانوەر هێزە چەکدارەکا و بە تایبەتی دژ و ئانەی کە دژ بە گەلی زوڵم ئەنجام مڎریۊ و کۊشش مکریۊ یۊبیەی گەلی پارچە بکریۊ، بڕێ چالاکی چەکداریێ ئەنجام دریێنێ، بەڵام پېسەو واتم ئینە هەرگیز پەی پڕوپاگەندەی نەکریان. بە ڕاستی ئا چالاکی و شێوازێ تەکتیکێ بێنێ کە پەنەوازۍ بێنێ.”

ڕابەر ئاپۆ: ناچارې بێنمێ چەک بەکاربارمێ

ڕابەر ئاپۆ جە هۊرسەنگنایەکەیشەنە جە ساڵەکاو ١٩٩٠ی ئاماژەش پانەیە دان پەی چێژ هورگێرتەی چەکشا هۊرنەگێرتەن، پەی ئانەیە کە ڕا جە کۊمکوژی گېرا، ناچارې بیێنێ چەک بەکار بارا. جە گوزارشتو سیاسینە کە پێشکەش بە یووەمین کۆنفرانسو پەکەکەی جە ساڵۊو ١٩٨١ی کریا، سەبارەت بە مەرامو بەکارئاردەی هێزی جە کورڎەسانەنە ئامابې، “ژیۋای کۊمەڵایەتی جە کورڎەسانەنە، گەشەسەنای سەربەخۆ جە بوارەکاو ئابووری، کۊمەڵایەتی، سیاسی و کەلتووری بە هێزو ئەرەگیری مردابێ. هەر پۆکەی جە ۋەرانوەر هێزو فشاری نەتەوەیینە مەرجا شۆڕش هێزو وېش بسەپنۊ. بە تایبەت چی قۆناغەنە کە فاشیست جەنگ سەرو گەلەکەیمارە مسەپنۊ، بێگومان پەنەوازیش بە هێزی تنوتۆڵ شۆڕشگێڵنی هەن. بێگومان ئی دیاریکەردەی فۆرمو ئەوەکۊشای ستراتیژی بنەڕەتی شۆڕشو ڕزگاری نەتەوەییمانە جە ئاستو پیمانە کەردەینە".

ئیدامەش هەن...